سنتور هفت دستگاه بهراد و ذولانی؛ تجربه‌ای متفاوت از نوازندگی سنتور ایرانی
 

سنتور هفت دستگاه بهراد و ذولانی، ساخته کارگاه امید فروغی، یکی از نمونه‌های خلاقانه در طراحی و ساخت سنتور ایرانی است که با تمرکز بر یک دغدغه مهم نوازندگان سنتور شکل گرفته است: تغییر سریع و کاربردی کوک برای اجرای دستگاه‌های مختلف موسیقی ایرانی.

در سنتورهای رایج، تغییر دستگاه معمولاً به معنای تغییر کوک بخشی از سیم‌هاست؛ کاری که علاوه بر زمان‌بر بودن، به دقت و تجربه نیاز دارد. ایده اصلی سنتور هفت دستگاه این است که این محدودیت تا حد زیادی برطرف شود و نوازنده بتواند با استفاده از مکانیزم اختصاصی ساز، کوک مورد نیاز خود را سریع‌تر در اختیار داشته باشد.

این ویژگی، سنتور هفت دستگاه فروغی را به گزینه‌ای قابل توجه برای نوازندگانی تبدیل کرده که با ردیف و موسیقی دستگاهی ایران سروکار دارند و در طول نوازندگی یا اجرای خود به تغییر فضای کوک نیاز پیدا می‌کنند.
 

سنتوری با یک ایده متفاوت

سنتور ایرانی سازی با ساختار مشخص و سنتی است؛ اما سنتور هفت دستگاه فروغی در بخش‌هایی از ساختار خود رویکردی متفاوت دارد. نوآوری اصلی این ساز در سیستم تغییر کوک آن است؛ سیستمی که به نوازنده اجازه می‌دهد بدون باز کردن و کوک مجدد تک‌تک سیم‌ها، تغییرات مورد نیاز را با سرعت بیشتری اعمال کند.

این طراحی، به‌خصوص برای نوازندگانی که اجرای چند دستگاه یا تغییر فضای موسیقایی در یک برنامه برایشان اهمیت دارد، می‌تواند یک مزیت کاربردی باشد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره این ساز، مکانیزم تغییر کوک از غلتک‌هایی روی ریل تشکیل شده است. جابه‌جایی این غلتک‌ها می‌تواند کوک سیم‌ها را در فواصل مشخص تغییر دهد و امکان دسترسی سریع‌تر به کوک موردنظر را فراهم کند.

مکانیزم پرده‌گردان؛ قلب نوآوری سنتور هفت دستگاه

مهم‌ترین تفاوت این مدل با سنتورهای متداول را می‌توان در پرده‌گردان‌ها و سیستم تغییر کوک آن دانست.

در این ساختار، غلتک‌های مخصوص روی ریل حرکت می‌کنند و با قرار گرفتن در موقعیت‌های مشخص، تغییر موردنظر در کوک ایجاد می‌شود. به این ترتیب، نوازنده به جای آنکه برای هر تغییر دستگاه فرایند طولانی کوک‌کردن سیم‌ها را انجام دهد، می‌تواند از مکانیزم طراحی‌شده برای این ساز استفاده کند.

این ویژگی، به‌خصوص در شرایطی مانند تمرین ردیف، اجرای دستگاه‌های مختلف، همراهی با خواننده یا حضور در گروه و کنسرت می‌تواند کاربردی باشد؛ جایی که سرعت و دقت در تغییر کوک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ساختار بدنه و استفاده از چوب گردو

در ساخت این مدل از چوب گردو استفاده شده است؛ چوبی که در ساخت سازهای زهی و سنتی نیز کاربرد گسترده‌ای دارد و از نظر استحکام و ویژگی‌های صوتی، انتخابی شناخته‌شده برای ساخت بدنه سنتور محسوب می‌شود.

ابعاد اعلام‌شده برای این مدل در یکی از منابع فروش این ساز، حدود ۱۰۵ سانتی‌متر طول، ۲۹ سانتی‌متر عرض و ۶ سانتی‌متر ارتفاع است.

البته در یک سنتور حرفه‌ای، تنها نوع چوب تعیین‌کننده کیفیت ساز نیست. طراحی ساز، کیفیت ساخت، انتخاب و تنظیم قطعات، وضعیت صفحه، خرک‌ها، سیم‌ها و در نهایت صدادهی ساز همگی در نتیجه نهایی تأثیرگذار هستند.

گوشی‌های دقیق برای کنترل بهتر کوک

یکی دیگر از بخش‌های مهم این سنتور، سیستم گوشی آن است. در طراحی این مدل از گوشی‌های مخصوص با ساختار پیچ و مهره‌ای استفاده شده است.

بر اساس مشخصات منتشرشده، پیچ‌ها از استیل و مهره‌ها از برنج ساخته شده‌اند. چنین ساختاری با هدف ایجاد کنترل مناسب‌تر هنگام تنظیم کوک و کمک به ثبات آن طراحی شده است.

برای نوازنده‌ای که به اجرای دقیق موسیقی ایرانی اهمیت می‌دهد، کنترل کوک اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چراکه کوچک‌ترین تغییر در ارتفاع صوتی یک نت می‌تواند روی هماهنگی ملودی و فضای دستگاه تأثیر بگذارد.

تنظیم پل‌ها؛ راهکاری برای کنترل وضعیت صفحه

یکی دیگر از نکات قابل توجه در طراحی سنتور هفت دستگاه فروغی، توجه به امکان دسترسی و تنظیم پل‌های داخلی ساز است.

چوب به‌عنوان ماده‌ای طبیعی، در برابر تغییرات دما و رطوبت محیط واکنش نشان می‌دهد و این موضوع می‌تواند در طول زمان روی وضعیت صفحه ساز اثر بگذارد. در این مدل، طراحی پل‌ها به شکلی انجام شده که امکان دسترسی و تنظیم آن‌ها برای حفظ تعادل و وضعیت مناسب صفحه فراهم باشد.

این ویژگی را می‌توان یکی از جنبه‌های کاربردی طراحی ساز دانست؛ زیرا نگهداری صحیح و تنظیم دوره‌ای سنتور می‌تواند در حفظ عملکرد مناسب آن مؤثر باشد.

سنتور هفت دستگاه برای چه نوازندگانی مناسب است؟

این مدل بیش از آنکه صرفاً یک سنتور برای شروع یادگیری باشد، برای نوازندگانی جذاب است که امکانات بیشتر و انعطاف‌پذیری در کوک برایشان اهمیت دارد.

به‌خصوص اگر:

• با موسیقی دستگاهی ایران کار می‌کنید؛

• در طول نوازندگی به تغییر کوک نیاز دارید؛

• ردیف سنتی را به‌صورت جدی دنبال می‌کنید؛

• در گروه یا اجرای زنده فعالیت دارید؛

• نمی‌خواهید برای اجرای کوک‌های مختلف چند سنتور همراه خود داشته باشید؛

• سرعت و سهولت تغییر کوک برایتان اهمیت دارد؛

سنتور هفت دستگاه بهراد و ذولانی می‌تواند گزینه‌ای متفاوت و قابل بررسی باشد.

تفاوت سنتور هفت دستگاه با سنتور معمولی چیست؟

تفاوت اصلی این مدل در سیستم مدیریت و تغییر کوک است، نه در اصل شیوه نوازندگی سنتور.

در سنتورهای متداول، برای تغییر کوک باید با استفاده از گوشی‌های کوک، سیم‌ها را به نت‌های موردنظر رساند. این کار ممکن است زمان قابل توجهی نیاز داشته باشد و برای تغییرات متعدد در یک اجرای موسیقی چندان ایده‌آل نباشد.

در سنتور هفت دستگاه فروغی، مکانیزم پرده‌گردان برای ایجاد تغییرات سریع‌تر در کوک طراحی شده است. به همین دلیل، این ساز را می‌توان تلاشی برای افزایش انعطاف‌پذیری سنتور ایرانی در اجرای موسیقی دستگاهی دانست.

یک انتخاب متفاوت برای نوازندگی حرفه‌ای

سنتور هفت دستگاه بهراد و ذولانی حاصل ترکیب ساخت سنتور ایرانی با یک ایده مکانیکی متفاوت برای مدیریت کوک است. این ساز تلاش می‌کند یکی از چالش‌های شناخته‌شده نوازندگی سنتور، یعنی تغییر سریع کوک، را با روشی متفاوت پاسخ دهد.

اگر به دنبال سنتوری هستید که علاوه بر ساختار یک ساز ایرانی، امکانات بیشتری برای تغییر کوک و اجرای دستگاه‌های مختلف در اختیارتان قرار دهد، این مدل می‌تواند یکی از گزینه‌های جدی برای بررسی باشد.

سنتور هفت دستگاه بهراد و ذولانی، ساخته کارگاه امید فروغی؛ انتخابی برای نوازنده‌ای که می‌خواهد امکانات سنتور را فراتر از یک کوک ثابت تجربه کند.

مشخصات سنتور هفت دستگاه فروغی
 

پرسش‌های متداول درباره سنتور هفت دستگاه
 

سنتور هفت دستگاه چیست؟
سنتور هفت دستگاه مدلی از سنتور ایرانی است که با استفاده از یک سیستم مکانیکی اختصاصی برای تغییر سریع‌تر کوک طراحی شده است. هدف این طراحی، افزایش انعطاف‌پذیری ساز برای اجرای کوک‌ها و فضاهای مختلف موسیقی ایرانی است.

آیا سنتور هفت دستگاه با سنتور معمولی تفاوت دارد؟
بله. مهم‌ترین تفاوت این مدل، وجود مکانیزم پرده‌گردان و سیستم متفاوت مدیریت کوک است که امکان تغییر سریع‌تر کوک را نسبت به روش معمول فراهم می‌کند.

آیا با سنتور هفت دستگاه می‌توان دستگاه‌های مختلف موسیقی ایرانی را اجرا کرد؟
این ساز با هدف فراهم‌کردن امکان تغییر سریع‌تر کوک برای اجرای دستگاه‌ها و فضاهای مختلف موسیقی ایرانی طراحی شده است. نوع کوک و تنظیم مورد نیاز همچنان به دستگاه، ردیف و شیوه اجرای نوازنده بستگی دارد.

جنس بدنه سنتور هفت دستگاه فروغی چیست؟
برای این مدل، چوب گردو به‌عنوان جنس بدنه اعلام شده است.

مکانیزم پرده‌گردان سنتور هفت دستگاه چگونه کار می‌کند؟
در این ساز، غلتک‌هایی روی ریل قرار گرفته‌اند و با جابه‌جایی آن‌ها، تغییر مشخصی در کوک ایجاد می‌شود. این مکانیزم برای آن طراحی شده که نوازنده بتواند بدون کوک‌کردن مجدد تک‌تک سیم‌ها، تغییرات مورد نیاز را سریع‌تر اعمال کند.

سنتور هفت دستگاه برای چه کسانی مناسب است؟
این مدل به‌ویژه برای نوازندگان متوسط تا حرفه‌ای، هنرجویان جدی موسیقی ایرانی و افرادی که با دستگاه‌های مختلف موسیقی ایرانی سروکار دارند، می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.
 

جمع‌بندی

اگر در انتخاب سنتور، علاوه بر کیفیت ساخت و صدادهی به انعطاف‌پذیری ساز در زمینه کوک نیز اهمیت می‌دهید، سنتور هفت دستگاه بهراد و ذولانی یکی از مدل‌های متفاوت و نوآورانه بازار سنتور ایران است.

طراحی اختصاصی سیستم تغییر کوک، استفاده از چوب گردو و توجه به قابلیت تنظیم بخش‌هایی از ساز، این مدل را به گزینه‌ای قابل توجه برای نوازندگانی تبدیل کرده که می‌خواهند در اجرای موسیقی دستگاهی، آزادی عمل بیشتری داشته باشند.

سنتور هفت دستگاه بهراد و ذولانی ساخته کارگاه امید فروغی؛ سنتوری با نگاه تازه به یکی از مهم‌ترین چالش‌های نوازندگی سنتور: تغییر کوک.